Analiza częstości korzystania przez pacjentów z poradni specjalistycznych

W celu zbadania jakości opieki medycznej w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej (AOS), których jednym z wyznaczników jest częstość korzystania przez pacjentów ze świadczeń, dokonano analizy tego zagadnienia. Przeanalizowano około 80 mln zdarzeń medycznych, które miały miejsce w AOS na terenie całego kraju w 2012 r. Dodatkowo, po wstępnej analizie zgromadzonych danych, dla wybranych zakresów (okulistyka, dermatologia), w których w rozkładzie częstości dominowała jedna lub dwie porady i do których pacjent nie musi posiadać skierowania, dokonano analizy szczegółowej. 

Omawiane dane porównano ze strukturą rozpoznań ICD‐10 leczonych pacjentów, sprawozdawanych przez świadczeniodawców w 2012 r. Pod uwagę wzięto także czas oczekiwania i dane finansowe dotyczące umów realizowanych w ostatnich trzech latach.

W niektórych specjalnościach co drugi pacjent wymagał tylko jednej porady specjalistycznej rocznie. Szczególnie jest to widoczne w odniesieniu do okulistyki (66,4%), genetyki (64,5%), neonatologii (60%) czy dermatologii i wenerologii (59,5%) oraz otolaryngologii (58,4%). Świadczyć to może o realizacji porad na rzecz pacjentów o łagodnym i bezproblemowym przebiegu choroby, braku wskazań do leczenia w poradni specjalistycznej, czy też porad związanych wyłącznie z dobraniem środka pomocniczego (okulary, aparat słuchowy). Na drugim biegunie są specjalności, w których pacjenci uzyskują kilka porad rocznie, niekiedy nawet 8‐10 lub nawet kilkanaście na rok. O ile niekiedy wynika to z przebiegu leczonych chorób, jak np. w diabetologii czy ginekologii i położnictwie (prowadzenie ciąży), to w niektórych specjalnościach spowodowane jest prawdopodobnie nieprawidłowym sposobem rozliczania porad (alergologia i alergologia dla dzieci), przy czym zakres rozpoznań nie budzi wątpliwości. Dominują wśród nich wszelkie postacie uczuleniowego zapalenia błony śluzowej nosa i dychawica oskrzelowa.

Zwracają także uwagę istotne różnice w liczbie uzyskiwanych porad przez pacjentów w tych samych specjalnościach w poszczególnych oddziałach NFZ. Duże dysproporcje w tym zakresie występują w odniesieniu do onkologii, alergologii, diabetologii, geriatrii i genetyki. Największe jednak rozbieżności dotyczą świadczeń w zakresie chorób metabolicznych. W tej specjalności w woj. pomorskim tylko 14,2% chorych miało jedną poradę, podczas gdy w woj. podkarpackim aż 70,8%. Jedną lub dwie porady rocznie w tym zakresie na Podkarpaciu uzyskało ponad 93% leczonych, a w woj. pomorskim tylko ok. 34%. Z uwagi na fakt, że liczba osób z „prawdziwymi” chorobami metabolicznymi jest mniej więcej stała, domniemywać można, że różnice te wynikają ze sposobu rozliczania opieki nad chorującymi na „podstawowe” schorzenia, np. otyłość, zaburzenia lipidowe, i związane są np. z cyklem nauki odpowiedniego żywienia.

Najbardziej jednorodne rozkłady liczby udzielonych porad stwierdzono w dermatologii, położnictwie i ginekologii oraz neurologii. Wynikać to może ze specyfiki tych dziedzin medycyny oraz profilu leczonych chorób, ale także z precyzyjnego i przejrzystego sposobu rozliczania świadczeń w tych specjalnościach.

Struktura wizyt pacjentów w poradniach specjalistycznych we wszystkich oddziałach NFZ w 2012 r.

 

Struktura wizyt pacjentów w poradniach onkologicznych w poszczególnych oddziałach NFZ w 2012 r.

 

Źródło: NFZ